بابا افضل مرقی کاشانی

افضل الدین محمد مرقی کاشانی از مشاهیر و شعرای ایرانی و حکیمی بلند پایه و محققی گرانمایه است. او از نزدیک ترین دوستان خواجه نصیر الدین توسی بود ( بعضی از کتب وی را خالوی خواجه نصیر الدین ذکر کرده اند) افضل الدین محمد مرقی که به بابا افضل معروف است، تالیفات ارزشمندی از خود به جای گذاشته است. از آن جمله: انجام نامه، جاودان نامه، ره ‌انجام، ساز و پیرایه، سه گفتار، گشایش نامه و ینبوع الحیات و ...

وی در آخر عمر عزلت اختیار نمود. رباعیاتش حکیمانه و اشعارش پر مغز و پرمحتوا می باشد. از آن جمله:

 

ای دل چو طربناک نئی شادان باش

خواهی که ز دست دیو مردم برهی

 

جرم تو ز دانش است رو نادان باش

مانند پری ز آدمیان پنهان باش

 

رباعیات بابا افضل اول بار به کوشش مرحوم استاد سعید نفیسی در تهران و مجددا به همت استادان محترم انجمن ادبی صبای کاشان و اخیرا همراه با رساله مفید للمستفید وی چاپ و در دسترس علاقه مندان قرار گرفته است.

گویند روزی خواجه توسی گفت: مرا در شکلی از کواکب فلکی مشکلی پیش آمد که هر چه سعی در رفع آن نمودم، نتیجه ای حاصل نگشت؛ ولی مولانا باباافضل با سر عصایی که دردست داشت، آن شکل را بر روی خاک مصور ساخته، به قواعد هندسه و حساب، حل معما و رفع شبهات فرمود.

سال وفات این حکیم و فاضل توانا در هیچ یک از تذکره ها به درستی ضبط نشده، ولی به احتمال قریب به یقین در قرن هفتم بدرود حیات گفته است. آرامگاه این حکیم فاضل و دانشمند در روستای مرق ( از توابع کاشان) زیارتگاه عام و خاص است.

تاریخ کاشان می نویسد: یکی دیگر از مزارات عالی درجات بقعه مطهر و قبه منور حضرت باباافضل است که در مقام مرتفعی با کمال روح و فضا و آب و هوا و نزهت و صفا در قریه مرق ( 42 کیلومتری کاشان) واقع است و ادامه می دهد : باباافضل عالمی بزرگ و فاضلی بی نظیر بود و بپای طلب، طریقت علم وعمل را بپیمود تا به کشور حقیقت رسید و به اریکه معرفت ، عارفی آگاه و کاشفی بی اشتباه شد.

باباافضل حکیمی بلند پایه و گرانمایه است از ابیات اوست:

 

دنیا مطلب تا همه دینت باشد

بر هر که حسد بری امیر تو شود

 

دنیا طلبی نه آن و اینت باشد

وز هر که فرو خوری اسیر تو شود

تعداد دفعات بازدید: 371