باران و رویش جوانه های امید

1398/02/08 - 04:53:00 ق.ظ
باران و رویش جوانه های امید

به گزارش ایرنا، باران این موهبت الهی، نه تنها طبیعت که جان آدمی را نیز زنده و شاداب می سازد با ریزش باران، همه چیز بوی زندگی و حرکت و نشاط می گیرد جنگلهای انبوه، سبزه زارهای باصفا و کشتزارهای زیبا همه به برکت نزول باران، زینت بخش زمین می شوند حتی بیابان ها و کویرهای خشک پر از خاک و ماسه هم با بارش باران به سبزه زار و دشت زیبا تبدیل می شوند.
این مایه حیات و زندگی از ابرهای سفید و سیاه رنگی که آسمان ها را در برگرفته و صورت نیلگون آن را می پوشانند بر زمین ریخته و جریان آب آن مثل خون در رگ های زمین به حرکت در آمده و زندگی را به طبیعت هدیه می کنند طبیعتی که رزق و روزی انسان ها و حیوانات را در خود دارد.
شکسته شدن رکورد پر بارش ترین سال آبی کشور در 51 سال گذشته با 309میلیمتر بارندگی تا 27 فروردین 98 نوید بخش تولیدات بخش کشاورزی ایران در این سال است .
طبق گزارش کارشناسان حوزه آب، بارش امسال تا بیستم فروردین‌ ماه امسال باعث صرفه‌ جویی 30 میلیارد دلاری برای تأمین آب شیرین شد و از سوی دیگر توانست با پر شدن تالاب‌ها، سدها، رودخانه‌ها و همچنین آب دریاچه‌ها برای گردش توربین‌ها و تولید برق کشور و همچنین احیای زمین‌های خشک کشاورزی مورد استفاده قرار گیرد.
همچنین نمی‌توان از برکات بارش‌های اخیر فراموش کرد که 38 درصد کل آورده سال آبی سال گذشته در این 20 روز نخست سال جاری وارد سدها شده و 51 میلیارد مکعب آب وارد ورودی سدها شده است که می‌تواند نویدبخش حوزه تولید در حوزه صنایع به‌ویژه صنعت برق و همچنین کشاورزی باشد.

** بارش ها به نفع اراضی دیم کشور شد
«اسماعیل اسفندیارپور» مجری طرح گندم کشور بارش های اخیر و ترسالی را برای تولیدات بخش کشاورزی و گندم مثبت ارزیابی کرد و گفت: بارندگی های امسال به نفع کشت همه محصولات کشاورزی از جمله کشت دیم گندم در استان های مختلف کشور خواهد بود.
به گفته وی، خوزستان دارای 163 هزار هکتار اراضی زیر کشت گندم دیم است که می تواند در اثر بارش ها محصول خوبی تولید و عرضه کند.

** کاهش یا افزایش تولیدات کشاورزی هنوز مشخص نیست
«عنایت بیابانی» قائم مقام خانه کشاورز نیز گفت که با وجود طغیان رودخانه ها و آبگرفتگی اراضی کشاورزی، همچنان در برخی استان های کشور نمی توان میزان تاثیر آن بر تولیدات کشاورزی را بصورت دقیق ارزیابی کرد، اما به طور حتم در استان هایی که سیلاب های جدی و خسارت های ناشی از آن نداشتیم بارش های باران برکت بوده وسبب افزایش تولیدات انواع محصولات کشاورزی می شود.

** سهم متفاوت استان های کشور از بارش ها
بارش های امسال میانگین بارندگی در کشور و استان ها مختلف را به نسبت قابل توجه بالا برده است این افزایش میانگین بارندگی می تواند سبب شود تا این استان ها امسال کمبود آب و خشکسالی را پشت سربگذارند و حتی با ذخیره آب نسبت به استفاده از آن در ایام کم آبی برنامه ریزی کنند.
بنابر اعلام مراکز ثبت میزان بارندگی کشور، میزان بارش سال آبی جاری (از مهرماه گذشته تا پنجم اردیبهشت ماه) در 31 استان کشور افزایش یافت این رقم در استان لرستان با یک هزار و 143میلیمتر بیشترین میزان بارندگی و در استان سیستان و بلوچستان با 91.7 میلیمتر بارش پایین ترین میزان را ثبت کرده است.
استان کهگیلویه و بویراحمد در سال آبی جاری با بارش 1011.6 میلیمتری مقام دوم استان های پر بارش را کسب کرد، میزان بارش های این استان در سال آبی گذشته 267 میلیمتر گزارش شده بود که نسبت به دوره مشابه در سال آبی جاری رشد 278.9 درصدی را ثبت کرد.
استان چهارمحال و بختیاری در سال آبی جاری با 966 میلیمتر بارش در جایگاه سوم استان های پربارش قرار گرفت؛ درحالی که میزان بارش های این استان نسبت به مدت مشابه پارسال (304 میلیمتر) از رشدی 217.8 درصدی برخوردار شد.
کارشناسان بر این باورند که با وجود بارندگی‌ های مناسب در سال زراعی جدید تا این ‌لحظه، بخشی از خشکسالی ‌های اخیر در بخش کشاورزی ایران جبران شده است، اما برای ارزیابی دقیق تأثیر بارندگی یک سال زراعی بر خشکسالی سال‌های اخیر حداقل 9ماه از آغاز سال زراعی باید زمان بگذرد تا بتوان نسبت به وضعیت بارندگی و منابع آب‌های زیرزمینی کشور اظهار نظر دقیق کرد.
اگر چه با توجه به متغیرهای میزان بارندگی و دما می‌توان تا حدود زیادی نتیجه محصول را پیش‌بینی کرد به ‌طوری که در محصول‌ های گندم آبی، سیب زمینی، شلتوک، پنبه آبی، ذرت دانه‌ای و جو آبی به ترتیب استان‌های لرستان، فارس، زنجان، فارس، کرمانشاه و خراسان بیشترین واکنش در مقابل افزایش یک درجه سانتیگراد و استان‌های خراسان، فارس، زنجان، فارس، کرمانشاه و خراسان بیشترین واکنش در مقابل افزایش یک میلیمتر بارندگی از خود نشان می‌دهند.
بدیهی است که با بررسی نمودارهای شرایط جوی و مقایسه آن ‌ها با سال‌ های قبل می‌توان ادعاهای قابل دفاعی نسبت به رونق محصولات کشاورزی داشت چرا که کشاورزی در ایران با بیش از 90درصد بزرگ‌ترین و مهم‌ترین مصرف‌کننده آب در کشور است و با وجود شرایط کم‌آبی در این سال‌ها هم محصولات کشاورزی در اکثر نقاط کشور به روش‌های سنتی کشت می‌شود.

** کشاورزان به هوش باشند
اکنون که بیش از هفت ماه از سال زارعی 97-98 می‌گذرد، شواهد نشان می‌دهد که امسال برای کشاورزان سال پررونقی خواهد بود این موضوع نباید سبب سوءمصرف آب توسط این قشر زحمتکش شود، استفاده از روش‌های نوین آبیاری محصولات کشاورزی در شرایط فعلی راهی اساسی برای صرفه‌جویی در مصرف آب است.

** لزوم اصلاح مصرف
اصلاح الگوی مصرف نه‌ تنها راه عبور از بحران کم‌آبی در حوزه‌های مختلف مانند کشاورزی است، بلکه می‌تواند سهم بسیاری در کاهش مصرف آب داشته باشد. روش‌های نوین آبیاری مانند قطره‌ای، بارانی و کوزه‌ای از جمله روش‌هایی است که می‌تواند مشکلات ناشی از کم‌آبی را کمتر کند.
به‌ عنوان مثال در روش غرقابی در هر هکتار حدود 8 تا 9هزار متر مکعب آب استفاده می‌شود، ولی با استفاده از سیستم‌های قطره‌ای میزان مصرف آب تا چهارهزار متر مکعب یعنی به نصف کاهش پیدا می‌کند؛ یا در روش آبیاری قطره‌ای نواری تقریباً همه آبی که به صورت قطره‌ قطره به ریشه گیاه می‌رسد، جذب می‌شود و راندمان مصرف آب تا 95درصد بالا می‌رود.
یکی دیگر از مهم‌ترین گام‌ها در مدیریت مصرف آب کشاورزی این است که ببینیم در کجا چه چیزی پرورش دهیم. در این راستا می‌بایست سبزیجات و میوه‌ های آب‌بر را در مناطق پرآب کشت کرد و نیز محصولات کشاورزی که آب کمتری نیاز دارند برای کشت در مناطقی که پرآب نیستند مناسب‌اند. نکته دیگر اولویت ‌دهی به گیاهان پاییزه به منظور استفاده از بارندگی ‌های پاییز، زمستان و بهار سالانه است که می‌تواند نیاز آبی را کاهش داده و با استفاده از باران‌های نیمه دوم سال بهره‌وری آب را افزایش دهد.

اثرات باران های بهاری در بخش کشاورزی استان ها
* موتور پمپ چاههای کشاورزی خراسان خاموش شدند
مدیر عامل شرکت آب منطقه ای خراسان رضوی گفت:بارندگی های خراسان رضوی طی سال زراعی جاری تفاوت معنا دار نسبت به مدت مشابه سال زراعی گذشته و دوره آماری بلند مدت داشته و بیشترین اثر خود را بر آبهای سطحی برجای گذاشته است.
محمد علایی با اشاره به اثرات بارندگی ها بر فعالیت چاههای کشاورزی گفت: به دنبال بارشهای اخیر تمام موتور پمپ های چاه های کشاورزی غیر شرب در استان خراسان رضوی خاموش هستند در حالی که در مدت مشابه پارسال به دلیل کم آبی بسیاری از موتور پمپ چاههای کشاورزی استان روشن بود.
وی تعداد چاههای کشاورزی در این استان را 26 هزار و 800 حلقه چاه عنوان کرد.
همچنین به گفته یک فعال حوزه کشاورزی و نایب رئیس شورای ملی زعفران بارشهای امسال برای بخش کشاورزی استان خراسان کاملا ثمربخش بود و خسارت چندانی به این حوزه وارد نکرد.
غلامرضا میری افزود: طی چند سال گذشته کشاورزان خراسان رضوی به دلیل خشکسالی نتوانستند اراضی زعفران خود را به حد کافی از آب سیراب کنند و گاه برای تامین هر یک ساعت آبیاری اراضی زعفران بین چهار تا شش میلیون ریال هزینه پرداخت می کردند.
نایب رئیس شورای ملی زعفران گفت: امسال بارشهای خوب در خراسان رضوی اراضی زعفران را سیراب کرد و دیگر لازم نبود کشاورزان برای تامین آب اراضی، هزینه اضافی بپردازند لذا پیش بینی می شود با توجه به بارندگی خوب در بهار امسال، تولید زعفران در سال زراعی کنونی بین 25 تا 30 درصد افزایش یابد.
این مهم برای استان های دارای کشت زعفران زمانی اهمیت پیدا می کنند که بدانیم زعفران یکی از عمده تولیدات کشاورزی صادراتی ایران را تشکیل می دهد.

* افزایش 20درصدی تولیدات کشاورزی در فارس
حسین پژمان معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی استان فارس معتقد است که مهمترین مزیتی که باران های سال زراعی جاری به همراه دارد این است که کشت های آبی در استان فارس نزدیک به 20 درصد افزایش خواهد دا و و درکشت های دیم نیز شاهد افزایش محصولات خواهیم بود.
وی بیان کرد : بیش از 140 هزار هکتار از اراضی استان به کشت گندم دیم اختصاص یافته است و 70 هزار هکتار نیز از اراضی استان به کشت جو اختصاص یافت و این دو کشت کاملا به باران وابسته اند و با افزایش میزان بارندگی شاهد افزایش برداشت این محصولات نیز خواهیم بود.
پژمان عنوان کرد: در شرایطی که استان فارس با خشکسالی مقابله می کرد کشاورزان فارس توانسته بودند بالغ بر 900 هزار تن گندم برداشت کنند حال که شرایط آب در استان تغییر کرده انتظار این است که در سال زراعی جدید بیش از یک میلیون و 350 هزار تن گندم در فارس برداشت شود که این مهم یکی از مزیت های بارز افزایش بارندگی در فارس است.
او با بیان اینکه نزدیک به دو برابر حجم سد درودزن آب در حوزه کشاورزی پس از باران صرفه جویی شده است گفت: آب بیش از 80 درصد محصولات زراعی و باغی فارس از طریق چاه تامین می شود از این روپس از بارندگی های اخیر در استان شاهد صرفه جویی یک میلیارد و 400 میلیون متر مکعب آب در استان هستیم.

* احیای سفره های زیر زمینی کرمانشاه
استان کرمانشاه همانند بسیاری از استان های کشور، بهاری پربارش را آغاز کرد که با وجود برخی آسیب ها و تلفات در زیربخش های کشاورزی استان که در روزهای نخست سال بیش از 185 میلیارد ریال برآورد شد بازهم در احیای سفره های آب زیرزمینی و رونق بخش کشاورزی موثر واقع شد.
با وجود اینکه سطح وسیعی از مزارع دچار آبگرفتگی شد ولی هم اکنون استان چهارفصل کرمانشاه دارای وضعیت پایدار و مناسبی است و ردپای بارش های بهاره در سرسبزی و طراوت اراضی کشاورزی و باغات دیده می شود به گونه ای که این سرزندگی و نشاط برای هر بیننده ای تحسین برانگیز است.
از ابتدای سال زارعی جاری تاکنون، میانگین بارش باران در نقاط مختلف استان به حدود 765 میلی متر رسیده است.
این مقدار بارندگی نسبت به مدت مشابه سال قبل که حدود 403 میلی متر بوده 90 درصد و نسبت به دوره بلندمدت نیز 80 درصد رشد داشته است.
میانگین بارش های امسال شهر کرمانشاه 677 میلی متر است که این مقدار بارش در مقایسه با مدت مشابه سال زراعی قبل که 269 میلی متر بود 152 درصد و نسبت به دوره بلند مدت نیز 73 درصد رشد نشان می دهد.
به گفته کارشناسان حوزه کشاورزی، وضعیت اقلیمی در میزان تولید محصولات کشاورزی نقش دارد و یکی از مهم ترین فاکتورهای موثر بر مقدار رطوبت قابل استفاده گیاه و در نتیجه میزان تولید محصول، تغییرپذیری بارندگی است.

* تولیدات گندم در آذربایجان شرقی به 900هزار تن می رسد
بارندگی های اخیر در استان آذربایجان شرقی نیز موجب شد که میزان بارش آذربایجان شرقی با حدود 40 درصد افزایش از متوسط سالانه 279 میلی متر به بیش از 330 میلی متر برسد.
بارش برف و باران همچنین موجب شد که پیش بینی تولید گندم آذربایجان شرقی به 900 هزار تن در سال جاری افزایش یابد.
افزایش 40 درصدی آب سدهای آذربایجان شرقی از دیگر برکات بارش برف و باران در استان بود.

* ذخیره سازی آب در کویر یزد
بر اساس گزارش اداره کل هواشناسی و شرکت آب منطقه ای یزد نیز میزان بارندگی نه تنها نسبت به مدت مشابه سال قبل 2 برابر افزایش یافت، بلکه نفوذ پذیری باران در خاک بیشتر شد و ذخیره منابع آب های زیرزمینی نیز از رشد خوبی برخوردار شد.
بر پایه آمارهای مرکز ملی خشکسالی و مدیریت بحران سازمان هواشناسی ایران، از آغاز سال آبی 98 - 97 ( مهر تا پایان اسفند ماه 97) کمی بیش از 55 میلی متر بارندگی در یزد گزارش شد که این عدد در پایان فروردین 98 به 119 میلی متر افزایش یافت.
به این ترتیب در نخستین ماه سال، 64 میلی متر و بیش از 6 ماه پارسال بارندگی در استان یزد ثبت شد که طی 50 سال اخیر در یزد که در ناحیه مرکزی ایران و در منطقه گرم و خشک و دور از دریا و کمتر در معرض ابرهای باران زا قرار دارد، عدد بی سابقه ای است.
مجموع بارندگی استان نسبت به مدت مشابه سال قبل که 44.7 میلی متر بود، 166 درصد رشد را نشان می دهد.

* انتظار رونق کارآفرینی در زنجان
افزایش 2 برابری نزولات آسمانی در آغازین روزهای امسال در زنجان نوید سالی پر برکت به وِیژه برای محصولاتی همچون گندم را می دهد.
کشاورزی از مهمترین و موثرترین موضوعات در تولید و کارآفرینی است که علاوه بر ایجاد اشتغال پایدار و کمک به رونق تولید محصولات و صنایع وابسته، مانع مهاجرت روستاییان به شهرها شده و ضامن تامین و ارتقای امنیت غذایی است.
سهم 37 درصدی اشتغال در بخش کشاورزی استان زنجان سبب شده است تا این بخش در زمینه فراهم کردن زمینه اشتغال و تولید از جایگاه مهمی در این استان برخوردار شود.
معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی استان زنجان نیز با بیان اینکه آثار و نتایج بارندگی‌های ابتدای سال جاری در این استان بسیار مثبت بوده است، گفت: این بارش ها موجب افزایش مراتع شده علوفه بیشتری تولید شده و در نتیجه آن تولیدات دامی مانند گوشت قرمز، شیر و پشم نیز افزایش خواهد یافت. افزایش بارش‌ها علاوه بر بهبود کیفیت به همان مقدار برای گیاهان دارویی نیز تاثیر مثبت خواهد داشت.

* سیل، برکت یا بلا در خوزستان
استاندار خوزستان نیز در نشستی با حضور رییس شورای راهبری نهاد ریاست جمهوری گفت: سیلاب اخیر باعث زنده شدن استان خوزستان شد زیرا در سالهای اخیر خشکسالی باعث به خطر افتادن حیات در این استان شده بود.
غلامرضا شریعتی گفت: به لطف سیلاب اخیر اکنون ظرفیت زیادی از سدهای استان پر شده، تالابها آبگیری شدند، و حتی خورهای این استان نیز سیراب گشته و تمامی کانون های ریزگرد در این استان از سیلاب بهره مند شدند.
استاندار خوزستان گفت: یکی از کانونهای ریزگرد در استان خوزستان در منطقه شریفیه در جنوب شرقی اهواز به وسعت 120 هزار هکتار قرار دارد که با سیلاب اخیر بیشتر این کانون مملو از آب شده که تا مدتها خطر ریزگردها در این منطقه بر طرف شد.
وی طول حوضه آبریز کرخه را 145 کیلومتر و حوضه آبریز دز را 65 کیلومتر بیان کرد و گفت: این سدها نعمتهای فراوانی برای استان به همراه داشته اند که با توجه به ذخیره سیلابها امسال در بعد کشاورزی و تامین حقآبه کشاورزان مشکلی نخواهیم داشت.
1352/
گزارش :نوشین مطلبی خواه

انتهای پیام /*